Dn 4, 32-34, 39-40; Rm 8, 14-17; Mt 28, 16-20.
Tôn Thờ Chúa Ba Ngôi trong đời sống
Mầu nhiệm một Chúa Ba Ngôi không được mặc khải trong Thánh Kinh Cựu Ước, bởi v́ dân riêng của Chúa trong Cựu Ước chưa sẵn sàng đón nhận mầu nhiệm này. Đối với người Do Thái, cái thiết yếu trong nền tôn giáo của họ là độc thần, nghĩa là họ chỉ tôn thờ một Chúa. Như ta thấy trong bài trích sách Đệ Nhị Luật hôm nay, Thiên Chúa bày tỏ ḿnh cho Mô-sê như là Chúa tể duy nhất, Đấng sáng tạo và chủ thể vũ trụ. Bị bao vây bởi các dân thờ đa thần, cho nên bất cứ một ư thức nào về Ba Ngôi Thiên Chúa có thể làm suy giảm ḷng tin của họ vào một Chúa. Như vậy th́ cái ư tưởng của họ về Ba Ngôi Thiên Chúa vừa nhắc đến có thể khiến họ lầm tưởng rằng có ba Chúa, ba thần, mà ba Chúa - ba thần đối với họ là điều nghịch với bản tính Thiên Chúa đă được mạc khải cho họ. Thê nên Thánh Kinh Cựu Ước mới ám chỉ - ám chỉ chứ không nói rơ - về Ba Ngôi Thiên Chúa mà thôi. Chẳng hạn như trong sách Sáng Thế, Thiên Chúa dùng số nhiều để nói về ḿnh: Chúng ta hăy tạo dựng con người theo h́nh ảnh chúng ta (St 1:26). Đại danh từ ngôi thứ nhất số nhiều ở đây là chúng ta ám chỉ rằng có hơn một ngôi vị trong Thiên Chúa.
Chỉ khi Chúa Giêsu xuống thế làm người chứng tỏ người là con Thiên Chúa là hứa sai Chúa Thánh Thần xuống để an ủi, thánh hóa và ban sức mạnh cho loài người, th́ tín điều Ba Ngôi Thiên Chúa mới được tỏ hiên. Khi Gioan tiền hô làm phép rửa cho Đấng Cứu thế ở sông Gio-đan th́ Chúa Thánh Thần và Thiên Chúa Cha cũng được bày tỏ. Khi ra khỏi nước, Người thấy Thần Khí Thiên Chúa đáp xuống như chim bồ câu và ngự trên Người. Và ḱa có tiếng từ trời phán: “Đây là Con yêu quí của Ta, Ta hài ḷng về Người ” (Mt 3, 16-17). Trong bữa Tiệc ly, Chúa Giêsu c̣n bày tỏ cho các tông đồ về Chúa Thánh Thần: Thầy ra đi th́ có lợi cho chúng con hơn. Nếu Thầy không đi, Đấng Phù Trợ sẽ không đến với chúng con (Ga 16:7).
Như vậy trong ḍng lịch sử cứu độ, Chúa Cha được bày tỏ trước tiên, rồi đến Chúa Con, và Chúa Thánh Thần. Ba Ngôi trong một Chúa là một Mầu nhiệm. Ta có thể dùng cái h́nh tam giác can để diễn tả Mầu nhiệm đó. Trong h́nh tam giác cân, ta thấy ba cạnh và ba góc đều nhau và bằng nhau. Khi học kinh bổn hồi nhỏ, ta c̣n nhớ học bằng cách tự hỏi, rồi tự thưa.
Những người sinh trước năm 1960 hẳn c̣n nhớ thưa thế nào cho câu hỏi: Hỏi Đức Chúa Trời có mấy ngôi? Rồi người học tự thưa theo sách, hay thưa theo những người đọc thuộc ḷng: Thưa Đức Chúa Trời có Ba Ngôi: ngôi thứ Nhất là Cha, ngôi Hai là Con, ngôi Ba là Thánh Thần. Rồi Sách lại hỏi thêm: Hỏi trong Ba ngôi, có ngôi nào trước, ngôi nào sau, ngôi nào hơn, ngôi nào kém chăng? Họ lại tự thưa theo Sách Bổn: Thưa Ba ngôi cũng bằng nhau. Sở dĩ trước đây giáo dân học kinh bổn thuộc ḷng như vậy là v́ người ta thiếu sách vở, và có những người lại không biết đọc. Việc học thuộc ḷng như vậy c̣n có điểm lợi là ghi vào kư ức của họ một niềm tin sắt đá.
Một trong những điều Giáo hội muốn nhắc nhở cho ta về Chúa Ba Ngôi là dấu thánh giá. Dấu thánh giá nhắc nhở cho ta về ḷng tin vào hai mầu nhiệm một Chúa Ba Ngôi và mầu nhiệm Cứu Chuộc. Ta thấy Linh mục rửa tội nhân danh Chúa Ba ngôi như lời Chúa dạy: Các con hăy làm phép rửa cho họ nhân danh Cha, và Con và Thánh Thần (Mt 28:20). Các bí tích khác cũng được cử hành nhân danh Chúa Ba Ngôi. Linh mục kêu cầu Chúa Ba Ngôi khi cử hành Bí tích Giải Tội. Linh mục sức dầu bệnh nhân, nhân danh Chúa Ba Ngôi. Đức Giám Mục cử hành Bí tích Thêm Sức trong dấu Chúa Ba Ngôi. Ta bắt đầu và kết thúc kinh đọc bằng dấu thánh giá tuyên xưng đức tin vào Chúa Ba Ngôi. Trước khi ăn, ta cũng làm dấu thánh giá, tạ ơn Chúa Ba Ngôi cho ta của ăn hàng ngày.
Thiết tưởng hôm nay nhân ngày lễ kính Chúa Ba Ngôi ta cần giải đáp một vài thắc mắc:
+ Ta có ư thức được chỗ đứng của Chúa Ba Ngôi trong đời sống chưa?
+ Dấu thánh giá có nhắc nhở cho ta về ḷng tin vào Chúa Ba Ngôi không?
+ Ta có làm dấu thánh giá cách ư thức và kính can, hay làm một cách cẩu thả vô ư thức?
NS Dân Chúa Mỹ Châu
Lm. Trần B́nh Trọng, USA
NS Dân Chúa Mỹ Châu