Is 7:10-14; Rom 1:1-7; Mt 1:18-24
Vai Tṛ thánh Giuse, người công chính
Trong các sách Phúc Âm, chúng ta không thấy thánh Giuse nói một lời nào. Phải chăng thánh Giuse không biết nói? Chắc hẳn thánh Giuse không bị câm. Các sách Phúc Âm chỉ tŕnh bày h́nh ảnh thánh Giuse qua chữ justus , “người công chính” (Mt 1:19a).
Theo luật Do Thái, sau khi đính hôn, hai người được xem như là vợ chồng và người chồng có quyền trên người vợ. Có người chồng nào, không liên hệ ǵ với vợ, bỗng dưng vợ mang thai, mà không thắc mắc? Đương nhiên, thánh Giuse cũng thắc mắc. Thánh Giuse đă hành xử như thế nào? Thánh Giuse đă hành xử theo tư cách “người công chính.” Công chính ở chỗ không muốn tố cáo Mẹ Maria đă mang thai, mà thánh Giuse không hề liên hệ. Thánh Giuse có quyền tố cáo. Nếu thánh Giuse tố cáo, chắc hẳn Mẹ Maria sẽ bị ném đá. Xử thế nào đây? Không tố cáo, bởi thánh Giuse luôn kính trọng và yêu mến Mẹ Maria. Thánh Giuse suy nghĩ và t́m cách trốn đi âm thầm (Mt 1: 19b), không muốn làm ô danh Mẹ Maria.
Việc ǵ đă xảy ra? Thánh Giuse có trốn đi âm thầm không? Không! Thiên Chúa có chương tŕnh của Người khi chọn thánh Giuse vào trong chương tŕnh cứu độ: làm dưỡng phụ Chúa Giêsu. Thánh Giuse đă không bỏ đi, bởi v́ thắc mắc của Người đă được thiên thần Chúa hiện đến trong giấc mơ và giải thích sự việc (Mt 1:20). Thiên thần giải thích như thế nào với thánh Giuse? Thiên thần nói: “Hỡi Giuse, con vua Đavít, đừng ngại nhận Maria về nhà làm bạn ḿnh: v́ Maria mang thai là bởi phép Chúa Thánh Thần: bà sẽ sinh hạ một con trai mà ông sẽ đặt tên là Giêsu, v́ chính Người sẽ cứu dân ḿnh khỏi tội” (Mt 1:20-21). Nếu hai anh chị nào đang thời gian đính hôn, bỗng dưng chị mang thai và anh không phải là tác giả, mà chị lại nói: “Em có thai là bởi phép Chúa Thánh Thần!” Liệu chừng anh có tin không? Trường hợp của thánh Giuse, Người đă tin vào lời thiên thần. Quả là đức tin phi thường, vượt ngoài sức con người. Phúc Âm tŕnh thuật: “Khi tỉnh dậy, Giuse đă thực hiện như lời thiên thần Chúa truyền” (Mt 1:24). Ở đây, thánh Giuse có thể được gọi là “cha các kẻ tin.”
Vai tṛ của thánh Giuse, xem kỹ hơn, rất quan trọng trong chương tŕnh cứu độ. Thánh Giuse tin thiên thần và chấp nhận vai tṛ dưỡng phụ của Chúa Giêsu. Nếu không, Chúa Giêsu sẽ là con ngoại hôn và Maria sẽ bị ném đá. Thánh Giuse được quyền đặt tên cho người con trong ḷng Mẹ Maria. Tên hài nhi là Giêsu, nếu đọc lái ngược sẽ thành Giuse. Giêsu có nghĩa là Thiên Chúa Cứu Chữa. Thiên Chúa cứu dân Người khỏi tội v́ thương yêu. Ngoài tên Giêsu, người c̣n có tên Emmanuel , nghĩa là “Thiên-Chúa-ở-cùng-chúng-ta.” Từ thiên cung, xuống gian trần để ở-cùng-chúng-ta. C̣n chúng ta có ở-với-Chúa hay không? Đương nhiên, thánh Giuse đă ở-với-Chúa, nuôi dưỡng Chúa. Hơn nữa, v́ thuộc ḍng vua Đavít, thánh Giuse làm cho Chúa Giêsu trở nên ḍng dơi con vua Đavít. Chính v́ thế, trong cuộc đời công khai của Chúa Giêsu, người mù ở Giêricô đă kêu lên: “Lạy con vua Đavít, xin thương xót tôi” (Lc 18:39b). Vai tṛ của thánh Giuse c̣n quan trọng ở điểm nữa là Người lo lắng cho Mẹ Maria. Mẹ Maria đóng góp máu thịt cho Chúa Giêsu; thánh Giuse đem Chúa Giêsu vào ḍng vua Đavít. Cả ba Đấng tạo thành Thánh Gia Thất.
Kinh cầu Ông Thánh Giuse đă phong Người với bao nhiêu tước hiệu. Nguyện xin thánh Giuse cầu bầu cho chúng ta nơi ṭa Chúa, để chúng ta noi theo gương công chính và gương đức tin của Người, hầu chúng ta được “Chúa Cứu Chữa” khỏi tội và chúng ta có thể ở-cùng-Chúa, Đấng luôn ở với ta mọi ngày cho đến tận thế (Mt 28:20).
Thánh Giuse con người công chính
Nhận Maria về làm bạn ḿnh
Sống cuộc đời khiêm hạ hy sinh
Làm dưỡng phụ chở che con Chúa
Huệ trắng tinh không hề héo úa
Lắng lo cho Trinh Nữ mang thai
Chấp nhận hết, chẳng hề kêu nài
Nêu gương sáng muôn người muôn thuở
Lm. Phêrô Vơ Tá Đề, SVD