Sir 3:2-7.12-14; Col 3:12-21; Mt 2:13-15.19-23
Hôm qua chúng ta mừng Lễ Giáng Sinh. Hôm nay chúng ta mừng Lễ Thánh Gia. Năm nay Lễ Thánh Gia đến với chúng ta sớm hơn những năm trước, nghĩa là ngay sau Lễ Giáng Sinh, hay đúng hơn, tiếp nối h́nh ảnh và tinh thần Giáng Sinh. H́nh ảnh ngày Giáng Sinh, với cảnh hang đá Bêlem, cho chúng ta thấy ba Đấng: Giêsu, Maria, Giuse. Chúng ta học được ǵ qua gương Thánh Gia, qua ba Đấng?
Khi nghe đến Thánh Gia, chúng ta cứ tưởng mọi sự trong đời Thánh Gia đều êm xuôi tốt đẹp. Nhưng nh́n kỹ, chúng ta sẽ thấy rơ hơn: Không phải mọi sự đều tốt đẹp. Bài Phúc Âm thánh Matthêu hôm nay cho chúng ta thấy cảnh thiên thần báo mộng cho thánh Giuse đưa Hài Nhi và Mẹ Maria trốn qua Ai Cập đang lúc ban đêm (Mt 2:13b). Mang thân phận con người, dẫu với bản tính Thiên Chúa, Hài Nhi Giêsu không được con người đón trong quán trọ, nên hang đá Bêlem là nơi sinh của Người. Chưa được mấy ngày, Hài Nhi Giêsu bị Vua Hêrôđê tầm nă, đành mang thân phận tị nạn. Thánh Giuse phải chỗi dậy trong đêm để đem Hài Nhi Giêsu và bạn ḿnh là Mẹ Maria trốn sang Ai Cập. Sau này, khi trở về quê Nagiarét, theo tục lệ Do Thái, các Ngài đi Giêrusalem lúc Hài Nhi Giêsu lên 12 tuổi. Cậu bé Giêsu đă lạc trong đền thờ, gây lo âu cho Mẹ Người và thánh Giuse (Lc 2:41-50).
Mẹ Maria, khi thưa “Xin Vâng” trong biến cố truyền tin (Lc 1:38), đă chấp nhận những ǵ sẽ xảy ra cho chính ḿnh qua chương tŕnh cứu độ. Nhưng Maria cũng gặp khó khăn: làm sao nói thật cho Giuse, bạn ḿnh, biết là ḿnh thụ thai bởi phép Chúa Thánh Thần như thiên sứ loan báo (Lc 1:35). Mẹ được hứa là Con ḷng ḿnh “sẽ nên cao cả và sẽ được gọi là Con Đấng Tối Cao” (Lc 1:32). Thế nhưng “Con Đấng Tối Cao” không được con người tiếp đón, Maria đành sinh hạ con ḿnh trong máng cỏ (Lc 2:7). Làm thân phận tị nạn nơi đất Ai Cập, đương nhiên cũng đầy khó khăn. Sau này, Mẹ theo chân Chúa trong cuộc đời công khai nhưng dường như bị lăng quên (Mt 12:48). Đặc biệt, Mẹ theo vết chân Con ḿnh trên đường Núi Sọ vào những giây phút cuối đời và Mẹ, ḷng tan dạ nát, đứng dưới chân thập giá (Gioan 19:25)
Thánh Giuse, sau khi đính hôn với Mẹ Maria, đă gặp khó khăn khi thấy bạn ḿnh mang thai, và định tâm bỏ đi âm thầm (Mt 1:19). Đó là Phúc Âm tuần trước (Chúa Nhật Thứ IV mùa Vọng), qua đó chúng ta đă thấy vai tṛ của thánh Giuse trong chương tŕnh cứu độ: làm dưỡng phụ của Hài Nhi Giêsu, để qua ḍng dơi của thánh Giuse, Chúa Giêsu được gọi là “Con vua Đavít” (Lc 1:32b;18:39b). Thánh Giuse lắng lo đưa Mẹ Maria và đem con trẻ sang Ai Cập trong đêm. Làm nghề thợ mộc, cuộc đời chỉ âm thầm, và Phúc Âm mô tả Ngài là “người công chính” (Mt 1:19).
Cuộc sống của Thánh Gia gặp khó khăn trong đời. Từ biến cố truyền tin, đến ngày Ngôi Hai giáng trần, Hài Nhi Giêsu, trong máng cỏ nơi hang Bêlem, khó khăn trăm bề. Vừa được mấy ngày, Hài Nhi Giêsu, dưới sự lo lắng bao bọc của thánh Giuse và Mẹ Maria, làm thân phận tị nạn nơi xứ Ai Cập. Ba Đấng đă trốn đi trong đêm chỉ v́ vua Hêrôđê sợ ngôi báu của ḿnh bị đe dọa. Bao nhiêu trẻ thơ từ hai tuổi trở xuống tại Bêlem và vùng phụ cận đă đổ máu đào cũng chỉ v́ vua Hêrôđê sợ ngôi báu của ḿnh bị đe dọa. Bao nhiêu người mẹ đă không ngưng tiếng khóc v́ mất con như lời tiên tri Giêrêmia loan báo: “tại Rama, người ta nghe những tiếng khóc than nức nở, đó là tiếng bà Rakhel than khóc con ḿnh, bà không chịu cho người ta an ủi bà, v́ các con bà không c̣n nữa” (Jer 31:15), cũng chỉ v́ vua Hêrôđê sợ ngôi báu của ḿnh bị đe dọa.
Suy đến việc vua Hêrôđê xưa, chúng ta cần làm ǵ trong hoàn cảnh hiện tại? Chúng ta hăy cầu xin Chúa cho mỗi người, đừng v́ sợ ngôi báu riêng tư nào đó (tiền tài, danh vọng, quyền uy, đam mê, v.v...) của ḿnh bị đe dọa, mà chúng ta biến thành “hêrôđê” cho người khác. Xin Chúa cho ông bà, cha mẹ và con cái cháu chắt trong gia đ́nh không trở thành “hêrôđê” với nhau. Xin cho vợ chồng không trở thành “hêrôđê” với nhau để khỏi rơi vào thân phận tị nạn. Xin cho mỗi người là hải cảng, là bến đỗ, là “xứ Ai Cập” cho những người tị nạn được chỗ nương thân.
Dẫu khó khăn, nhưng ba Đấng đă liên kết với nhau trong t́nh yêu, trong hiệp nhất, trong thông cảm, trong chấp nhận nhau, v.v... xựng xây mái ấm Nagiarét. Nếp sống gia đ́nh của ba Đấng có lẽ được phản ánh qua bài đọc II hôm nay, với “những tâm t́nh từ bi, nhân hậu, khiêm cung, ôn ḥa, nhẫn nại” (Col 3:12). Những tâm t́nh đó thánh Phaolô đă khuyên nhủ tín hữu Colossê, và Người c̣n tiếp tục cho những lời khuyên thực tiễn hơn vào phần cuối bài đọc: “Hỡi các bà vợ, hăy phục tùng chồng trong Chúa cho phải phép. Hỡi những người chồng, hăy yêu thương vợ ḿnh. . . Hỡi những người con, hăy vâng lời cha mẹ trong mọi sự, v́ đó là đẹp ḷng Chúa. Hỡi những người cha, đừng phẫn nộ với con cái...” (Col 3:18-21). C̣n lời khuyên nào tuyệt vời và ư nghĩa hơn? Nếu thực hiện được, quả là thiên đàng dương thế!
Phải, thiên đàng dương thế, chính ba Đấng đă sống và vui hưởng mặc dầu ngoại cảnh vẫn c̣n khó khăn. Ba Đấng đă trở thành gương sáng và là bổn mạng của các gia đ́nh nhân loại. 1) Thánh Giuse là “người công chính,” Đấng uy linh, Đấng đáng tin cậy. “Nếu không linh, nếu không đáng tin, tại sao Đức Chúa Trời dám gởi Con cho ổng chi?” (Lời cha Tô Đức Bạch). Vậy, “Ite ad Joseph ,” (Hăy chạy đến với thánh Giuse.) 2) Mẹ Maria, thương con cái trần gian, đă hiện ra đó đây: Fatima, Lộ Đức, La-Vang, v.v... kêu gọi con người sống theo lời Con của Mẹ, và hằng trợ giúp ban ơn cần thiết. “Per Mariam ad Jesum ” (qua Mẹ Maria đến với Chúa Giêsu) sao không đến với Mẹ, để từ đó chúng ta đến với Chúa Giêsu? 3) Chúa Giêsu, một Thiên Chúa, mang phận người, hằng thương cứu giúp và t́m kiếm người tội lỗi (Lc 15:2b); Đấng đến để phục vụ chứ không được phục vụ và sẵn sàng hy sinh mạng sống ḿnh làm giá chuộc muôn dân (Mc 10:45). Tại sao ta lại hững hờ không chạy đến Người? Ba Đấng sẵn sàng, chúng ta có muốn mời các Ngài vào gia đ́nh ḿnh không? Có ba Đấng, cuộc sống gia đinh đương nhiên phải khác, phải tốt hơn, phải đẹp hơn, và sẽ tránh khỏi khó khăn:
Đời ta ba Đấng ở bên
Gian nan nào sá, b́nh yên gia đ́nh
Hôm nay bổn mạng Hội Song Nguyền trong Giáo xứ chúng ta, xin cho Hội được phát triển và các hội viên sống theo tinh thần của Hội, duy tŕ mối dây liên kết, t́nh yêu, hiệp nhất trong gia đ́nh; xin Chúa ban muôn ơn cần thiết cho những người đang sống trong bậc gia đ́nh, cho giới trẻ chuẩn bị vào cuộc sống gia đ́nh, và xin ba Đấng đỡ nâng và cũng cố những gia đ́nh đang bị lung lay, rạn nứt, hoặc sắp tan vỡ.
Thánh Gia ba Đấng chí linh
Ban ơn hồn xác gia đ́nh yên vui
Đỡ nâng ai muốn tháo lui
Sáng soi giới trẻ tin vui bước vào
Lm Phêrô Vơ Tá Đề, SVD